عملیات نظامی در شهرک موسی قلعه ولایت هلمند، در حقیقت نخستین آزمون بزرگ برای نیروهای نوپای ارتش افغانستان بود؛ نیرویی که آمریکا - بزرگترین حمایت کننده افغانستان - ظرف شش سال گذشته مشغول آموزش و تجهیز آن بوده است.

مقامات افغان می گویند فرماندهی عملیات موسی قلعه که به منظور بازپس گیری این ولسوالی از تصرف طالبان صورت گرفت، برعهده ارتش افغانستان بود و نیروهای ناتو در این عملیات نقش کمک کننده داشتند.

این عملیات که حدود چهار روز ادامه داشت و سرانجام نیروهای ارتش موفق به تصرف موسی قلعه و بیرون راندن نفرات طالبان شدند، به دلایل مختلف از اهمیت زیادی برخوردار بود.

ولسوالی موسی قلعه شاید به دلیل تجمع طالبان در آن، مرکز عمده ای برای تولید مواد مخدر محسوب می شد و جدا از این، موسی قلعه تنها شهرک در افغانستان است که طالبان موفق شدند برای مدت نسبتاً طولانی تری کنترل آن را در دست داشته باشند و این موضوع حاکمیت دولت مرکزی افغانستان را به شدت زیر سوال می برد.

از سوی دیگر، وزارت دفاع افغانستان از این نگران بود که موسی قلعه، رفته رفته به مرکز بزرگی برای تجمع جنگجویان خارجی تبدیل شده و بسیاری از برنامه های تخریبی گروه طالبان از همین ولسوالی سازماندهی می شد.

اعتماد

با در نظر داشت این نکات، واگذاری فرماندهی عملیات نظامی برای بازپس گیری موسی قلعه به ارتش افغانستان، می تواند حداقل نمایانگر این مسئله باشد که اعتماد نسبت به نیروهای ارتش افغانستان بالا رفته است.

ژنرال ظاهر عظیمی، سخنگوی وزارت دفاع افغانستان نیز این مسئله را می پذیرد و در ضمن تاکید دارد که عملیات نظامی موسی قلعه، آغازی برای سهم دهی بیشتر نیروهای ارتش در عملیات آینده خواهد بود.

ژنرال عظیمی همچنین می گوید دلیل دیگری که سبب می شود حضور نیروهای ارتش در عملیات نظامی بیشتر شود، "آشنایی بیشتر این نیروها با محلات" است.

سخنگوی وزارت دفاع باور دارد که آشنایی ارتش با محلات، از احتمال وارد آمدن تلفات به غیرنظامیان در جریان عملیات نظامی می کاهد.

تجهیز و آموزش ارتش

ارتش افغانستان با آنکه هنوز به شدت وابسته به کمک کشورهای خارجی است اما مسئولان وزارت دفاع باور دارند که توانایی های این نیرو در حال افزایش بوده است.

افغانستان در اجلاس بن پذیرفت که تا سال ۲۰۱۰ میلادی ارتش هفتاد هزار نفری ایجاد خواهد کرد اما وزارت دفاع اخیرا اعلام کرد که برای ایستادگی در برابر چالش های امنیتی، افغانستان به یک ارتش دو صد هزار نفری نیاز دارد.

آمریکا مسئولیت تجهیز و آموزش این نیرو را بر عهده دارد و اخیرا وزارت دفاع افغانستان گفت که بودجه کمکی ارتش این کشور از سوی آمریکا در سال جدید تا سه برابر افزایش می یابد.

پیش از این بودجه تمامی ارگانهای امنیتی افغانستان هر سال بیش از ۹ میلیارد دلار بود.

چالشها

وزارت دفاع افغانستان عملیات بازپس گیری موسی قلعه را موفقانه می خواند و می گوید که این عملیات درست براساس برنامه از قبل تعیین شده پیش رفته است.

اما چالشی که نیروهای ارتش افغانستان در موسی قلعه با آن روبرو خواهند بود، بازگرداندن این ولسوالی به حالت عادی و حفاظت از حاکمیت دولت مرکزی در آن است.

نیروهای بریتانیایی شامل در پیمان ناتو، حضور کمرنگی در مرکز ولسوالی موسی قلعه خواهند داشت و باز هم، مسئولیت نگهداری از این ولسوالی و پاکسازی اطراف آن از وجود بقایای گروه طالبان، برعهده ارتش افغانستان خواهد بود.

وزارت دفاع افغانستان می گوید، تا زمانی که از توانایی نیروهای پلیس برای تامین امنیت موسی قلعه مطمئن نشده اند، نیروهای ارتش در همکاری با نظامیان ناتو در این ولسوالی مستقر خواهند بود.

با ورود نیروهای ارتش به موسی قلعه، تعداد زیادی از جنگجویان طالبان از جانب شمال به ولسوالی باغران متواری شده اند و بیم آن می رود که این افراد با راه اندازی حملات پراکنده، حضور نیروهای ارتش در موسی قلعه را به چالش بکشند.

باید منتظر ماند و دید که ارتش افغانستان، نیرویی که قرار است در دراز مدت جاگزین نظامیان خارجی مستقر در افغانستان شود، با این تهدیدها چگونه برخورد خواهد کرد.